Üretim Ekonomisi Ve Akıllı Fabrikalar

Teknopark İzmir ve Sprinter iş birliğinde İzmir Yüksek Teknolojisi Enstitüsünde,  05.03.2020 tarihinde düzenlenen “Üretim Ekonomisi ve Akıllı Fabrikalar” çalıştayında; Dr. Lütfi Apilioğulları, Banu Güsar, Muharrem Gezer, Nihat Özel, Doç. Dr. Murat Günal, Gökhan Akdemir ve Dr. Erkan Kırat’ın yaptığı sunumlarda, değişen teknolojiler ekseninde akıllı fabrikalar ve üretim ekonomisi hakkında bilgilendirmelere yer verilmiştir.

Çalıştaya katılan Turgutlu Meslek Yüksekokulu, Elektronik ve Otomasyon Bölüm Başkanı Doç. Dr. Levent PARALI, sunumlardaki bilgilendirmeler ışığında aşağıdaki açıklamaları yapmıştır:

Gelişen otomasyon teknolojilerinin sonucu olarak ortaya çıkan “Akıllı Fabrikalar” ile gelişmiş fonksiyonlara sahip üretim süreçleri, 7gün-24 saat kontrol altında tutularak, oluşabilecek sorunların, önceden öngörülebilmesi ve çözülmesi amaçlanmıştır. Özellikle, insan ve alet hatalarından kaynaklanan üretim kayıplarının önüne geçilmesi, üretim ekonomisine de büyük katma değer sağlayacaktır.

Geleceğin üretim vizyonuyla beraber, bir network ağı aracılığyla birbirleriyle bağlantılı çalışan üretim makinaları ile insanın etkileşimi, yeni bir üretim ortamı oluşturacak, üreticiler, araştırmacılar ve hükümetler, geleceğin digital fabrikalarını meydana getirmek için Endüstri 4.0 ortamında birlikte çalışabileceklerdir.

Akıllı fabrika ortamlarında, ürün stok kontrolü, müşteri istekleri, sorunları, geri dönütleri, ürünün kullanım-yaşam döngüleri değerlendirilebilecek, bunların sonucunda ürünlerin iyileştirilmesi için üretim sürecinde ve sonrasında oluşabilecek sorunlar belirlenerek giderilebilecektir.

 Akıllı sensörlerin gelişmesi ile birlikte üretim sürecinin her seviyesi, sahadan alınan verilerle izlenip, işe yarar verilerin toplanması ve analiz edilmesiyle, ne tür geliştirmelerin ve iyileştirmelerin yapılabilirliğini ortaya çıkaracaktır. Sistemde kullanılan herhangi bir otomasyon cihazının ve üretim aletinin bakım zamanları hakkında kullanıcılara bilgiler verilebilecek, hangi aksamların aşınıp arıza çıkarabileceği tahminleri sunulabilecektir. Olası arıza durumlarında ise insan müdahalesine gerek kalmadan, diğer cihazlar ile yapılan haberleşmeler ile arızalı aksamlar, robotic sistemler aracılığıyla otomatik olarak sistem dışına çıkartılarak, yenileri ile yer değiştirebilecektir.

Fabrika ortamlarında çalışan sistemlerin fiziksel yapısı ile gerçek-zamanlı çalışacak artırılmış gerçeklik (AR/VR) adındaki dijital uygulamalar çakıştırılarak, bir tablet üzerinden kullanıcılara, sistemin anlık çalışma değerleri, sistemi durdurma-başlatma seçenekleri, devre şemaları, kullanma ve servis katalog bilgileri gibi detaylı olarak sunulabilecektir.

Bunun yanında, akıllı fabrika ortamlarındaki depolama işlemlerinde, birkaç büyük firmanın da kullandığı, otonom robot sistemiyle daha hızlı, sürekli ve doğru depolama işlevi sağlanabilecektir. Akıllı sensörler yardımıyla yedek malzeme stokları da kontrol edilebilecek ve gerçek zamanlı analizler sonucunda, ihtiyaçlar otomatik belirlenebilecek, buna göre yedek parça siparişi gerçekleştirecek ve sipariş sürecinde görevli çalışana süreç hakkında bilgiler sunulabilecektir.

Dinamik alt yapılı imalat ile üretim hattındaki ani ürün değişiklikleri daha kolay ve daha hızlı hale gelecektir. Üretim planlamaları karmaşık olmaktan çıkıp, malzeme akışının kontrolü ve üretim değişimi esneklik kazanabilecektir.

Sunum aktivitelerinin sonunda, Endüstri 4.0 bağlamındaki akıllı fabrikaların oluşumuyla, dünyadaki teknolojik gelişmelerin izlenebileceği, bu konuda Türkiye olarak geç kalınmaması gerekliliği dile getirilmiştir. Türkiyedeki bazı işletmelerde yapılan danışman firma aktivelerinde, fabrika çalışanlarının “Akıllı Fabrika” oluşumuna geçilmesiyle işlerini kaybetme endişesi yaşadıkları gözlemlenmiş, ileriki yıllarda kas gücüne dayalı çalışanlardan çok teknik bilgiyle donatılmış liyakatlı personellerin süreçte çalışma olanağı bulabileceği vurgusu yapılmıştır.